Dokumen Rujukan Profesional untuk Industri Keselamatan Swasta
Disusun berdasarkan Akta Agensi Persendirian 1971, Piawaian ASIS International, dan Amalan Terbaik Industri
Mukadimah
Sebagai pengawal sekuriti berlesen di bawah Akta Agensi Persendirian 1971 (Akta 27), anda memegang amanah yang berat: melindungi nyawa, harta benda, dan ketertiban awam. Tugas ini bukan sekadar pekerjaan — ia adalah profesion beretika yang memerlukan integriti, disiplin, dan tanggungjawab tanpa henti.
Kod etika ini mengandungi 10 tiang yang menjadi panduan tingkah laku, membentuk watak, dan mengangkat maruah profesion keselamatan swasta Malaysia.
Tiang I — Integriti
Jujur dalam kata, benar dalam tindakan
Seorang pengawal sekuriti wajib bersifat jujur dan berintegriti dalam setiap aspek tugasnya — dalam laporan bertulis, dalam keterangan lisan, dan dalam setiap tindakannya di lapangan. Dia tidak boleh menipu, memalsukan rekod, atau memberikan keterangan palsu kepada majikan, pelanggan, atau pihak berkuasa. Integriti bukan hanya larangan — ia adalah tabiat aktif untuk bercakap benar walaupun ketika itu merugikan diri sendiri.
Asas pemikiran: ASIS International menetapkan bahawa ahli profesion keselamatan wajib “mematuhi prinsip kejujuran, kebenaran, dan integriti” (ASIS Code of Ethics, Article II). Dalam konteks Malaysia, seorang pengawal yang memalsukan laporan insiden untuk melindungi dirinya berpotensi melanggar Seksyen 415 Kanun Keseksaan (penipuan) dan juga syarat kontrak pekerjaan, yang boleh membawa kepada penamatan kerja atau tindakan sivil. Kepercayaan pelanggan dan masyarakat kepada industri sekuriti swasta bergantung sepenuhnya kepada kebolehpercayaan laporan pengawal.
Contoh Nyata: Seorang pengawal mendapati kereta dalam kawasan parkir telah tercalar. Walaupun tiada saksi, beliau merekodkan kejadian tersebut dengan tepat dalam buku log dan melaporkannya kepada penyelia — bukan menyembunyikannya kerana takut dipertanggungjawabkan.
Rujukan: ASIS Code of Ethics, Article II · Kanun Keseksaan (Seksyen 415) · Akta Agensi Persendirian 1971
Tiang II — Profesionalisme
Berpakaian, bertutur, dan berkelakuan layak seorang profesional
Pengawal sekuriti mewakili syarikatnya, pelanggannya, dan profesion keselamatan secara keseluruhan. Penampilan kemas, tutur kata sopan, dan sikap tenang dalam situasi tertekan adalah tanda profesionalisme sebenar. Ini termasuk memakai uniform dengan betul, tidak menggunakan telefon bimbit untuk hiburan semasa bertugas, dan mengekalkan postur berjaga-jaga di pos.
Asas pemikiran: Kajian oleh Celayix mendapati bahawa kod etika yang kukuh merangkumi “etika — termasuk tingkah laku di tempat kerja dan rasa hormat kepada semua orang.” Dalam suasana Malaysia yang pelbagai budaya, profesionalisme termasuk kepekaan terhadap latar belakang etnik dan agama pelawat, pelanggan, dan rakan sekerja. Seorang pengawal yang bersikap sombong atau sambil lewa merosakkan imej premis yang dijaga. Pekeliling Agensi Persendirian Bil. 4 Tahun 2010 yang dikeluarkan Kementerian Dalam Negeri turut menggariskan piawaian kelakuan pengawal semasa bertugas.
Contoh Nyata: Di waktu pagi Raya, pelawat berbaju kurung tiba di lobi pejabat korporat. Pengawal menyambut mereka dengan senyuman dan ucapan “Selamat Hari Raya” — bukan dengan muka masam sambil mengetip telefon. Tindakan kecil ini membina kepercayaan awam terhadap industri sekuriti.
Rujukan: Celayix: Code of Conduct for Security Guards · Pekeliling Agensi Persendirian Bil. 4/2010 (KDN) · PIKM Industry Standards 2022
Tiang III — Kepatuhan Undang-undang
Undang-undang adalah hadnya, bukan pilihan
Pengawal sekuriti wajib menjalankan tugasnya dalam lingkungan undang-undang yang ditetapkan. Beliau tidak mempunyai kuasa polis, namun diberi kuasa tangkap orang perseorangan (arrest by private persons) yang terhad di bawah Seksyen 27 Kanun Tatacara Jenayah (Akta 593). Kuasa ini hanya terpakai apabila beliau sendiri menyaksikan seseorang melakukan kesalahan yang boleh ditangkap tanpa waran (non-bailable and seizable offence). Penggunaan kekerasan yang berlebihan atau sewenang-wenangnya adalah jenayah — bukan hak istimewa seragam. Setiap tindakan mesti setimpal dengan ancaman yang dihadapi.
Asas pemikiran: Seksyen 27 Kanun Tatacara Jenayah memperuntukkan bahawa “mana-mana orang perseorangan boleh menangkap mana-mana orang yang, pada pandangannya, melakukan kesalahan yang tidak boleh diikat jamin dan boleh ditangkap tanpa waran” dan hendaklah dengan segera menyerahkan orang itu kepada pegawai polis terdekat. Industri keselamatan swasta Malaysia juga dikawal selia oleh Akta Agensi Persendirian 1971, di mana Kementerian Dalam Negeri memegang kuasa penyeliaan. ASIS International turut menegaskan bahawa ahli profesion keselamatan “wajib mematuhi undang-undang negara tempat perkhidmatan diberikan.” Pengawal yang menahan seseorang tanpa justifikasi yang sah boleh didakwa secara sivil mahupun jenayah.
Contoh Nyata: Seorang remaja disyaki mencuri di pasaraya. Pengawal menahan beliau di bilik keselamatan, menghubungi polis, dan menunggu kehadiran ibu bapa — beliau tidak memukul, tidak menghina, dan tidak menggeledah tanpa izin. Ini adalah penguatkuasaan yang sah dan beretika.
Rujukan: Kanun Tatacara Jenayah, Seksyen 27 (Akta 593) · Akta Agensi Persendirian 1971 (Akta 27) · ASIS Code of Ethics, Article I · Portal Semakan ESIMS, KDN
Tiang IV — Amanah & Kerahsiaan
Maklumat yang diterima bukan untuk dijual atau disebarkan
Semasa bertugas, pengawal sekuriti terdedah kepada maklumat sulit — maklumat perniagaan, pola pergerakan individu, sistem keselamatan bangunan, dan data peribadi. Maklumat ini adalah amanah, bukan milik peribadi. Ia tidak boleh dikongsi dengan pihak luar, termasuk keluarga dan rakan, kecuali atas keperluan tugas yang sah.
Asas pemikiran: ASIS mewajibkan ahlinya untuk “melindungi maklumat sulit dan mengambil langkah berjaga-jaga yang sewajarnya bagi mengelakkan pendedahan yang tidak sepatutnya” (ASIS Code of Ethics, Article V). Di Malaysia, pendedahan maklumat peribadi yang tidak sah boleh melanggar Akta Perlindungan Data Peribadi 2010 (Akta 709). Lebih kritikal, maklumat tentang sistem pengawasan atau jadual rondaan yang bocor boleh dieksploitasi oleh penjenayah untuk merancang pencerobohan.
Contoh Nyata: Pengawal di kilang elektronik mengetahui bahawa syarikat itu akan menghantar kargo bernilai tinggi pada hari Jumaat. Walaupun teman baiknya bertanya secara tidak langsung, pengawal menolak untuk mendedahkan apa-apa — kerana beliau faham bahawa maklumat itu bukan miliknya untuk dikongsi.
Rujukan: ASIS Code of Ethics, Article V · Akta Perlindungan Data Peribadi 2010 (Akta 709) · PIKM Draft Code of Practice 2022
Tiang V — Keberanian & Kewarasan
Berani bertindak, waras dalam penilaian
Pengawal sekuriti wajib bertindak balas terhadap situasi berisiko dengan gabungan keberanian untuk bertindak dan kewarasan dalam membuat penilaian. Ini bermaksud tidak melarikan diri dari tanggungjawab kerana takut, tetapi juga tidak bertindak gopoh yang mungkin memburukkan keadaan. Dalam kes kecemasan — kebakaran, kemalangan, atau ancaman keselamatan — tindakan pengawal boleh menentukan nyawa manusia.
Asas pemikiran: Penilaian situasi (scene assessment) adalah prinsip asas dalam pengurusan kecemasan — nilai ancaman, pastikan keselamatan diri dan awam, barulah ambil tindakan bertarget. ASIS juga menekankan bahawa ahli keselamatan mesti “menjalankan tanggungjawab profesional dengan tekun” (ASIS Code of Ethics, Article III) — maknanya tidak lalai walaupun syif terasa panjang dan sunyi. Prosedur Operasi Standard (SOP) kecemasan yang ditetapkan oleh majikan dan badan pengurusan bangunan merupakan panduan praktikal untuk situasi-situasi sebegini.
Contoh Nyata: Alarm kebakaran berbunyi di bangunan pejabat jam 3 pagi. Pengawal tidak panik — beliau mengaktifkan prosedur pemindahan, menghubungi bomba, dan memastikan semua pekerja syif malam keluar dengan selamat sebelum menyemak keadaan secara fizikal. Keberanian dan kewarasan berjalan seiring.
Rujukan: ASIS Code of Ethics, Article III · SOP Kecemasan Bangunan (majikan/pihak pengurusan) · MKN — SOP Keselamatan Swasta semasa COVID-19
Tiang VI — Hormat Hak Asasi Manusia
Seragam bukan lesen untuk menganiaya
Setiap individu yang berinteraksi dengan pengawal sekuriti — sama ada pelawat, orang awam, atau penjenayah yang disyaki — berhak diperlakukan dengan maruah. Pengawal tidak boleh menghina, memaki hamun, bertindak diskriminatif berdasarkan kaum atau agama, atau menggunakan kekerasan tanpa keperluan. Menghormati hak asasi manusia adalah kewajipan etika, bukan pilihan.
Asas pemikiran: ASIS menegaskan bahawa ahli profesion keselamatan mestilah “adil dan menghormati hak-hak orang lain dalam melaksanakan tanggungjawab profesional” (ASIS Code of Ethics, Article I-3). Malaysia yang berbilang kaum memerlukan pengawal yang peka budaya dan bebas dari prasangka. Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kesamaan di sisi undang-undang bagi semua warganegara tanpa mengira kaum, agama, atau jantina. Insiden pengawal yang bertindak diskriminatif sering mendapat liputan media dan menjejaskan imej industri keselamatan secara keseluruhan.
Contoh Nyata: Seorang lelaki berpakaian lusuh datang ke klinik swasta. Pengawal tidak menghalangnya masuk atau memperlakukan beliau sebagai penjenayah — sebaliknya, beliau diarahkan ke kaunter pendaftaran seperti mana-mana pesakit lain. Maruah manusia tidak bergantung kepada penampilan.
Rujukan: ASIS Code of Ethics, Article I-3 · Perlembagaan Persekutuan, Perkara 8 · Akta Hak Asasi Manusia 1999 (Akta 597)
Tiang VII — Kerjasama dengan Pihak Berkuasa
Pengawal sekuriti adalah rakan, bukan pesaing polis
Pengawal sekuriti beroperasi dalam ruang yang saling melengkapi dengan polis dan agensi penguatkuasaan lain. Beliau wajib bekerjasama sepenuhnya dengan pihak berkuasa apabila diperlukan — memberikan maklumat yang tepat, tidak menghalang siasatan, dan tidak cuba mengendalikan situasi yang melampaui bidang tugasnya. Hubungan yang sihat dengan polis adalah aset, bukan ancaman kepada autoriti.
Asas pemikiran: Piawaian PIKM (2022) menegaskan bahawa agensi keselamatan swasta beroperasi untuk “membantu fungsi Polis Diraja Malaysia dalam memelihara keamanan dan keselamatan Malaysia, dalam menyediakan pengawal dan perlindungan bagi keselamatan orang dan harta benda.” Ini bermaksud pengawal sekuriti bukan sekadar pekerja kontrak — mereka adalah sebahagian daripada rangkaian keselamatan awam yang lebih luas. Menghalang siasatan polis boleh menjadi kesalahan di bawah Seksyen 186 Kanun Keseksaan (menghalang penjawat awam dalam menunaikan fungsinya).
Contoh Nyata: Semasa rondaan malam, pengawal mengesan individu mencurigakan yang sedang mengintai kenderaan. Beliau tidak cuba menahan individu tersebut sendirian — sebaliknya, beliau mendokumentasikan penerangan fizikal, merakam nombor plat kenderaan, dan segera menghubungi balai polis berhampiran.
Rujukan: PIKM Draft Standard 2022 · Kanun Keseksaan, Seksyen 186 · Akta Polis 1967 (Akta 344) · Pekeliling Agensi Persendirian Bil. 4/2010
Tiang VIII — Kecekapan Berterusan
Jangan berhenti belajar — ancaman sentiasa berubah
Pengawal sekuriti yang profesional tidak berpuas hati dengan latihan asas semasa mula bertugas sahaja. Dunia ancaman sentiasa berkembang — jenayah siber, teknik penipuan baru, ancaman kebakaran, dan teknologi pengawasan baru memerlukan pengetahuan yang dikemas kini secara berterusan. Pengawal wajib menyertai latihan semula, kursus tambahan, dan tidak menolak pengetahuan baru atas alasan “dah biasa buat macam ni.”
Asas pemikiran: ASIS menetapkan bahawa ahli keselamatan “adalah cekap apabila memiliki dan mengaplikasikan kemahiran dan pengetahuan yang diperlukan untuk tugasan” dan bahawa “seseorang tidak boleh menerima tugasan melebihi kompetensinya” (ASIS Code of Ethics, Article IV). Di Malaysia, kursus asas pengawal sekuriti mengambil masa antara 2 hingga 4 minggu — namun kepakaran sebenar dibina melalui pembelajaran sepanjang kerjaya. PIKM dan KDN menyediakan program latihan dan penarafan berterusan untuk mengekalkan standard industri.
Contoh Nyata: Syarikat keselamatan memperkenalkan sistem CCTV analitik berteknologi AI yang baru. Pengawal veteran berusia 48 tahun tidak menolak teknologi ini — sebaliknya, beliau hadir ke sesi latihan, bertanya soalan, dan akhirnya menjadi jurulatih tidak rasmi kepada pengawal junior.
Rujukan: ASIS Code of Ethics, Article IV · majikan.my — Kelayakan & Latihan Sekuriti · PIKM Training Standards
Tiang IX — Tanggungjawab terhadap Rakan Sejawat
Tegurlah dengan adil, laporkan dengan berani
Seorang pengawal sekuriti yang beretika tidak menutup mata terhadap kelakuan buruk rakan sejawatnya. Jika beliau mengetahui atau mempunyai alasan yang munasabah untuk mempercayai bahawa rakan sekerjanya telah melanggar etika atau undang-undang, beliau bertanggungjawab melaporkan perkara tersebut melalui saluran yang sesuai. Diam bukan perlindungan — diam adalah penyertaan pasif dalam kesalahan.
Asas pemikiran: ASIS dengan tegas menyatakan bahawa “ahli yang mengetahui, atau mempunyai alasan yang munasabah untuk mempercayai, bahawa ahli lain telah gagal mematuhi Kod Etika hendaklah mengemukakan maklumat tersebut kepada Jawatankuasa Piawaian Etika” (ASIS Code of Ethics, Article VI-2). Di Malaysia, Akta Perlindungan Pemberi Maklumat 2010 (Akta 711) memberikan perlindungan kepada mereka yang melaporkan salah laku dengan niat baik. Pengawal yang bimbang tentang tindak balas boleh melaporkan melalui saluran dalaman syarikat atau terus kepada KDN.
Contoh Nyata: Pengawal mendapati rakannya secara konsisten menerima “tips” daripada pemandu lori untuk melepaskan mereka masuk tanpa melalui prosedur semakan yang betul. Walaupun rakan tersebut merupakan kawan lama, pengawal melaporkan perkara berkenaan kepada penyelia melalui saluran rasmi — kerana beliau faham bahawa diam bermaksud terlibat sama.
Rujukan: ASIS Code of Ethics, Article VI-2 · Akta Pencegahan Rasuah Malaysia 1997 (Akta 575) · Akta Perlindungan Pemberi Maklumat 2010 (Akta 711)
Tiang X — Maruah Profesion
Angkat imej profesion, bukan sekadar makan gaji
Pengawal sekuriti tidak sekadar melaksanakan arahan majikan — beliau adalah wakil sebuah profesion yang melindungi masyarakat. Setiap tindakannya di lapangan mencerminkan imej industri keselamatan swasta Malaysia secara keseluruhan. Justeru, pengawal wajib menjaga maruah profesion ini dengan tidak terlibat dalam aktiviti yang boleh menjejaskan kepercayaan awam, termasuk menggunakan seragam untuk tujuan peribadi atau berkelakuan tidak senonoh dalam cara yang mengaitkan beliau dengan tugas sekuritinya.
Asas pemikiran: Malaysia kini mempunyai lebih 150,000 pengawal sekuriti berlesen yang berkhidmat di pelbagai premis (anggaran berdasarkan data industri PIKM dan KDN). Mereka membentuk satu angkatan manusia yang besar dan berpengaruh. Jika setiap seorang daripada mereka mempertahankan maruah profesion ini, industri keselamatan swasta akan mendapat pengiktirafan, bayaran yang lebih setimpal, dan kepercayaan yang lebih tinggi daripada masyarakat. ASIS turut melarang ahlinya daripada “mencemarkan reputasi profesional atau amalan rakan sekerja, pelanggan, atau majikan” (ASIS Code of Ethics, Article VI).
Contoh Nyata: Seorang pengawal veteran yang sudah 15 tahun dalam bidang ini tidak mengeluh secara terbuka tentang isu-isu pekerjaan di media sosial dengan berpakaian seragam. Sebaliknya, beliau menggunakan saluran dalaman dan persatuan industri seperti PIKM untuk memperjuangkan hak — kerana beliau faham bahawa tindakan yang tidak terkawal hanya merendahkan imej profesion yang beliau cintai.
Rujukan: ASIS Code of Ethics, Article VI · PIKM — Keanggotaan & Advokasi · majikan.my — Industri Sekuriti Malaysia
Ringkasan 10 Tiang
| # | Tiang | Intipati |
|---|---|---|
| I | Integriti | Jujur dalam setiap laporan dan tindakan |
| II | Profesionalisme | Berpakaian, bertutur, dan berkelakuan dengan maruah |
| III | Kepatuhan Undang-undang | Bertindak dalam had kuasa yang ditetapkan undang-undang |
| IV | Amanah & Kerahsiaan | Lindungi maklumat sulit pelanggan dan premis |
| V | Keberanian & Kewarasan | Bertindak tegas tetapi dengan penilaian yang tenang |
| VI | Hak Asasi Manusia | Hormati maruah setiap individu tanpa diskriminasi |
| VII | Kerjasama Pihak Berkuasa | Sokong, bukan saingi, polis dan agensi penguatkuasaan |
| VIII | Kecekapan Berterusan | Belajar berterusan kerana ancaman sentiasa berubah |
| IX | Rakan Sejawat | Tegur dan laporkan salah laku melalui saluran yang betul |
| X | Maruah Profesion | Setiap tindakan mencerminkan imej industri keselamatan |
Nota Pembetulan (Semakan Fakta)
Dokumen ini telah disemak semula daripada versi pertama dengan pembetulan berikut:
- Tiang I (Integriti): Rujukan kepada Seksyen 182 Kanun Keseksaan dalam versi pertama adalah tidak tepat. Seksyen 182 khusus berkaitan pemberian maklumat palsu kepada penjawat awam dengan niat menyebabkan kecederaan kepada orang lain — bukan penipuan dalaman laporan kerja. Versi ini menggantikannya dengan Seksyen 415 Kanun Keseksaan (penipuan) yang lebih tepat konteksnya.
- Tiang IX (Rakan Sejawat): Rujukan kepada “Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah 2009” dalam versi pertama adalah tidak tepat dari segi nama. Akta yang betul ialah Akta Pencegahan Rasuah Malaysia 1997 (Akta 575) sebagaimana yang dikuat kuasakan oleh SPRM. Ditambah juga rujukan kepada Akta Perlindungan Pemberi Maklumat 2010 (Akta 711) yang lebih relevan untuk konteks pelaporan salah laku rakan sekerja.
- Seksyen tangkapan: Versi pertama menyebut “Seksyen 27 Kanun Tatacara Jenayah” tanpa nombor Akta. Ini kini diperjelas sebagai Seksyen 27, Kanun Tatacara Jenayah (Akta 593).
Sumber & Rujukan Utama
- Akta Agensi Persendirian 1971 (Akta 27) — Kementerian Dalam Negeri Malaysia
- Kanun Tatacara Jenayah (Akta 593), Seksyen 27 — Tangkapan oleh orang perseorangan
- Kanun Keseksaan (Akta 574), Seksyen 186 & 415
- Akta Perlindungan Data Peribadi 2010 (Akta 709)
- Akta Hak Asasi Manusia 1999 (Akta 597)
- Akta Perlindungan Pemberi Maklumat 2010 (Akta 711)
- Perlembagaan Persekutuan Malaysia, Perkara 8
- Pekeliling Agensi Persendirian Bil. 4 Tahun 2010 — KDN
- PIKM Draft Standard: Code of Practice Part 2 — Security Screening (2022)
- ASIS International Code of Ethics — Articles I–VI (semakan 2023)
- ASIS Certification Code of Professional Responsibility
- Celayix: How to Create a Code of Conduct for Security Guards (2025)
- majikan.my: Pengawal Keselamatan — Gaji, Tugas & Kelayakan 2026
Kod Etika ini hanyalah disediakan sebagai bahan cadangan, rujukan dan perbincangan untuk pakguard.online. Ianya bukan nasihat undang-undang. Untuk pertanyaan undang-undang khusus, sila rujuk peguam yang berkelayakan.
Versi 1.1 — Disemak April 2026
