Apa yang boleh dipelajari oleh setiap pengawal sekuriti apabila ribuan orang mahu pulang serentak

Malam 28 September, wisel penamat berbunyi di Stadium Gelora Bung Karno (GBK), Jakarta. Malaysia dan Indonesia berkongsi satu mata selepas terikat tanpa jaringan dalam perlawanan Kumpulan A Divisyen 1 Piala ASEAN FIFA 2026.¹

Bagi penonton di kaca televisyen, cerita itu sudah selesai. Bagi anggota keselamatan di dalam dan sekitar stadium, bahagian yang paling sukar baru sahaja bermula: membawa pulang puluhan ribu orang dengan selamat.

Anda mungkin tidak pernah bertugas di stadium. Tetapi anda pasti pernah berdiri di pintu keluar sebuah konsert, majlis kenduri besar, pasar malam atau pusat beli-belah pada hujung minggu. Prinsipnya sama. Kisah GBK ini patut dibaca oleh setiap pengawal sekuriti.

Apa yang berlaku di GBK

Sebaik sahaja perlawanan tamat, penyokong Malaysia diminta kekal di dalam stadium seketika. Menurut laporan Bernama, langkah itu dipercayai sebahagian daripada prosedur kawalan keselamatan untuk mengelakkan pertembungan antara penyokong kedua-dua pasukan, di samping memastikan stadium dikosongkan secara berperingkat dan terkawal.¹

Perlawanan itu menarik kehadiran besar penyokong tuan rumah. Anggota keselamatan ditempatkan di beberapa lokasi strategik, termasuk pintu keluar dan laluan utama. Penyokong Malaysia hanya keluar selepas sebahagian besar penyokong tuan rumah beredar, dan setelah laluan keluar serta kawasan sekitar disahkan selamat.¹

Tiada kejadian besar. Tiada tajuk berita yang menggemparkan. Dan itulah tandanya kerja itu dilakukan dengan betul.

Lima pelajaran untuk pondok anda

1. Jangan lepaskan semua orang serentak. Bahaya sebenar sering bukan pada acara itu sendiri, tetapi pada minit-minit selepasnya, apabila ribuan orang menuju ke beberapa pintu yang sama. Pengosongan berperingkat memberi ruang kepada laluan untuk bernafas. Jika anda bertugas di acara besar, tanya penyelia anda: adakah ada pelan pengosongan berperingkat, dan siapa yang memberi isyarat?

2. Asingkan kumpulan yang berisiko bertembung. Dua kumpulan yang sedang tegang tidak sepatutnya keluar melalui pintu yang sama pada masa yang sama. Di GBK, langkah mengekalkan satu pihak seketika adalah cara paling mudah dan paling murah untuk mengelakkan pertembungan. Prinsip ini boleh digunakan di mana-mana, daripada majlis perkahwinan hingga ke acara sukan sekolah.

3. Kenal setiap pintu keluar, bukan sekadar pintu depan. Kebanyakan kita hanya mahir dengan pintu utama. Pada hari acara besar, anda perlu tahu di mana semua pintu keluar dan pintu kecemasan, siapa yang memegang kuncinya, dan sama ada laluan itu bebas daripada halangan. Pintu kecemasan yang berkunci atau dipenuhi barang bukan sekadar kecuaian. Ia boleh membunuh.

4. Tanpa taklimat, anda bukan pasukan, anda hanya sekumpulan orang berpakaian seragam. Pelajaran ini paling pahit, dan ia datang dari Kanjuruhan, Malang. Pada 1 Oktober 2022, lebih 130 orang maut selepas perlawanan bola sepak di sana. Pasukan penyiasat yang dilantik kerajaan Indonesia mendapati gas pemedih mata ditembak secara melulu selepas kira-kira 3,000 penonton menceroboh padang. Asap menyebabkan ramai daripada anggaran 40,000 penonton berebut ke pintu keluar, lalu berlaku asak-asakan.³ Laporan itu turut mendapati anggota yang bertugas tidak dimaklumkan tentang larangan FIFA terhadap penggunaan gas pengawal orang ramai di dalam stadium, dan gagal mematuhi garis panduan penggunaan kekerasan.³ Suruhanjaya hak asasi manusia Indonesia (Komnas HAM) juga menyimpulkan bahawa penggunaan gas pemedih mata secara melulu ialah punca utama, dengan anggaran kira-kira 45 butir ditembak di dalam stadium.²

Pengawal sekuriti swasta tidak menggunakan gas pemedih mata, dan kuasa anda jauh lebih terhad berbanding anggota polis. Tetapi pengajarannya terpakai kepada kita semua: arahan yang tidak jelas, peraturan yang tidak diketahui dan keputusan yang dibuat dalam panik boleh bertukar menjadi tragedi dalam beberapa minit. Minta taklimat. Tanya apa yang dibenarkan dan apa yang dilarang. Jangan teruskan tugas jika anda tidak tahu peranan anda.

5. Kekerasan yang melulu di ruang sempit boleh membunuh. Apabila orang ramai mula panik, suara yang tenang dan arahan yang ringkas jauh lebih berguna daripada kekerasan. Bercakap dengan perlahan, gunakan ayat pendek, tunjuk arah dengan tangan. Jika keadaan melangkaui kemampuan anda, laporkan segera kepada penyelia dan hubungi polis. Itu bukan tanda lemah. Itu tanda anda faham had tugas anda.

Senarai semak ringkas sebelum syif acara besar

• Tanya penyelia di mana semua pintu keluar dan pintu kecemasan, serta siapa memegang kuncinya.
• Dapatkan taklimat tentang pelan pengosongan, nombor penyelaras dan siapa yang menghubungi polis atau ambulans.
• Fahami had kuasa anda dan rujuk prosedur operasi standard (SOP) syarikat anda.
• Berdiri di titik yang sempit seperti pintu atau tangga untuk memerhati aliran, bukan di tengah-tengah arus orang.
• Laporkan serta-merta jika orang ramai terlalu padat, atau jika pertengkaran mula membesar.

Panduan di atas bersifat umum. Sentiasa utamakan SOP tapak dan arahan penyelia anda.

Kejayaan yang tidak menjadi berita

Di GBK, orang yang paling berjaya malam itu ialah mereka yang namanya tidak akan muncul dalam mana-mana berita. Penyokong pulang ke hotel, ke rumah, ke keluarga masing-masing, dan tiada siapa tahu betapa banyak keputusan kecil yang telah dibuat untuk memastikan perkara itu berlaku.

Begitulah kerja kita. Pengawal yang paling baik ialah yang tidak pernah menjadi berita.

Dari PK untuk PK

Penafian: Artikel ini disediakan khusus untuk pakguard.online dan tidak boleh diterbitkan semula tanpa kebenaran bertulis. Kandungan adalah berdasarkan sumber-sumber awam yang dinyatakan dan adalah tepat pada tarikh penerbitan. Pembaca dinasihatkan merujuk sumber asal atau pihak berkuasa berkaitan untuk maklumat terkini. pakguard.online tidak menanggung sebarang liabiliti ke atas keputusan yang dibuat berdasarkan kandungan di laman ini.

Rujukan

¹ Ahmad Nazrin Syahmi Mohamad Arif. (29 September 2026). Penyokong Malaysia keluar GBK selepas laluan keluar dan sekitar disahkan selamat. Bernama. Sumber ini melaporkan arahan supaya penyokong Malaysia kekal seketika di dalam stadium, pengosongan berperingkat, dan kehadiran anggota keselamatan di pintu keluar serta laluan utama. https://bernama.com/bm/news.php?id=2613019

² Al Jazeera. (2 November 2022). Police tear gas main cause of Indonesia football tragedy: Report. Al Jazeera. Sumber ini melaporkan dapatan Komnas HAM bahawa penggunaan gas pemedih mata secara melulu oleh polis ialah punca utama tragedi Kanjuruhan, dengan anggaran 45 butir ditembak di dalam stadium. https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/police-tear-gas-main-cause-of-indonesia-football-tragedy-report

³ BenarNews. (14 Oktober 2022). Investigators: Tear gas fired indiscriminately caused deadly Indonesian football stampede. BenarNews. Sumber ini melaporkan dapatan pasukan penyiasat tentang kira-kira 3,000 penonton menceroboh padang, anggaran 40,000 penonton, dan anggota keselamatan yang tidak dimaklumkan tentang larangan FIFA. https://www.benarnews.org/english/news/indonesian/indonesia-football-tragedy-report-10142022140708.html